Kafedra haqida
Oʻzbek tili va adabiyoti kafedrasi kafedrasi Qo‘qon davlat universitetining yetakchi kafedralaridan biri hisoblanadi.
O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasining missiyasi — milliy va umuminsoniy qadriyatlarga sodiq, yuksak ma’naviyatli, zamonaviy bilim va kasbiy kompetensiyalarga ega bo‘lgan raqobatbardosh mutaxassislarni tayyorlash, o‘zbek tili va adabiyoti, tilshunoslik hamda adabiyotshunoslik sohalarida ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish, ta’lim, fan va amaliyot integratsiyasini ta’minlashdan iborat. Kafedra o‘z faoliyatida innovatsion pedagogik texnologiyalarni joriy etish, ilmiy salohiyatni yuksaltirish, yosh tadqiqotchilarni qo‘llab-quvvatlash hamda ona tilimizning nufuzi va mavqeini xalqaro miqyosda mustahkamlashni ustuvor vazifa deb biladi.
Fakultet
Gumanitar fanlar va tillar fakulteti
Kafedra mudiri
Toʻxtasinova Odinaxon Yusupovna
Kafedra mudiri
Toʻxtasinova Odinaxon Yusupovna
Kafedra mudiriBiografiya va ilmiy faoliyat
To‘xtasinova Odinaxon Yusupovna 1961-yil 3-fevralda Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumanida tug‘ilgan. Millati — o‘zbek, partiyaviyligi — yo‘q. Oliy ma’lumotli bo‘lib, 1983-yilda Qo‘qon davlat pedagogika institutini kunduzgi ta’lim shaklida tamomlagan. Mutaxassisligi — o‘zbek tili va adabiyoti o‘qituvchisi. Filologiya fanlari nomzodi, dotsent ilmiy unvoniga ega. Rus tilini biladi. Harbiy (maxsus) unvoni, davlat va idoraviy mukofotlari mavjud emas. Xalq deputatlari kengashlari yoki boshqa saylanadigan organlarning a’zosi emas.
Mehnat faoliyatini 1979-yilda Bag‘dod tumani 2-sonli o‘rta maktabida pionerlar yetakchisi sifatida boshlagan. 1979–1983-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika institutida tahsil olgan. 1983–1985-yillarda Bag‘dod tumanidagi 17-sonli o‘rta maktabda o‘qituvchi bo‘lib ishlagan. 1985–1988-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika instituti O‘zbek tilshunosligi kafedrasida katta laborant, 1988–1992-yillarda esa o‘qituvchi lavozimida faoliyat yuritgan. 1992–1996-yillarda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutining kunduzgi maqsadli aspiranturasida tahsil olgan. 1996–1999-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika instituti O‘zbek tilshunosligi kafedrasida o‘qituvchi, 1999–2009-yillarda katta o‘qituvchi lavozimlarida ishlagan. 2009–2011-yillarda institut ilmiy bo‘limi boshlig‘i, 2011–2013-yillarda O‘zbek tilshunosligi kafedrasi mudiri vazifasini bajaruvchi bo‘lgan. 2013–2016-yillarda O‘zbek tilshunosligi kafedrasi dotsenti, 2016–2018-yillarda Boshlang‘ich ta’lim kafedrasi dotsenti sifatida faoliyat olib borgan. 2018–2023-yillarda Ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash bo‘limiga rahbarlik qilgan. 2023–2025-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika instituti O‘zbek tili kafedrasi mudiri lavozimida ishlagan. 2025-yil 2-apreldan buyon Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi mudiri vazifasini vaqtincha bajarib kelmoqda.
Kafedra tarixi
1939-yil 1-iyulda Kunduzgi o‘qituvchilar pedagogika instituti tashkil etilishi bilan O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi ham o‘z faoliyatini boshlagan. 1962-yilda kafedra O‘zbek tilshunosligi va O‘zbek adabiyoti kafedralariga ajratildi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 24-yanvardagi “Farg‘ona viloyatidagi oliy ta’lim tashkilotlari faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 26-son qaroriga muvofiq, mustaqil faoliyat yuritib kelgan O‘zbek tili va O‘zbek adabiyoti kafedralari 2025-yil 2-apreldan boshlab O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi sifatida qayta birlashtirildi.
O‘zbek tilshunosligi kafedrasiga turli yillarda I. Rasulov, B. Madaliyev, J. Abdullajonova, O. Bozorov, R. Shukurov, I. Po‘latov, I. Madrahimov, Sh. Akramov va O. To‘xtasinovalar rahbarlik qilgan. O‘zbek adabiyoti kafedrasiga esa L. Zohidov, N. Abdullayev, R. Tojiboyev, M. Siddiqov, M. Hoshimova, M. Jamoliddinov, D. Zohidova hamda B. Abdurahmonovalar mudirlik qilgan. 2025-yil 2-apreldan boshlab birlashgan O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasiga O. To‘xtasinova rahbarlik qilib kelmoqda.
Kafedra missiyasi
O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasining missiyasi — milliy va umuminsoniy qadriyatlarga sodiq, yuksak ma’naviyatli, zamonaviy bilim va kasbiy kompetensiyalarga ega bo‘lgan raqobatbardosh mutaxassislarni tayyorlash, o‘zbek tili va adabiyoti, tilshunoslik hamda adabiyotshunoslik sohalarida ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish, ta’lim, fan va amaliyot integratsiyasini ta’minlashdan iborat. Kafedra o‘z faoliyatida innovatsion pedagogik texnologiyalarni joriy etish, ilmiy salohiyatni yuksaltirish, yosh tadqiqotchilarni qo‘llab-quvvatlash hamda ona tilimizning nufuzi va mavqeini xalqaro miqyosda mustahkamlashni ustuvor vazifa deb biladi.
Kafedra o'qituvchilari
Kafedra yutuqlari
Ayni paytda kafedrada 29 nafar asosiy shtatdagi va 4 nafar o‘rindosh professor-o‘qituvchi, jami 33 nafar tajribali mutaxassis faoliyat yuritmoqda. Ularning 28 nafari ilmiy unvon va ilmiy darajaga ega bo‘lib, 5 nafari stajyor-o‘qituvchi sifatida ishlamoqda. Kafedraning ilmiy salohiyati 94 foizni tashkil etadi.
2025/2026-o‘quv yili davomida kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan 3 ta darslik, 7 ta o‘quv qo‘llanma va 2 ta monografiya nashr etildi. Shuningdek, 60 dan ortiq impakt-faktorga ega xalqaro jurnallarda, 20 dan ortiq Scopus bazasidagi nashrlarda, 50 dan ortiq OAK jurnallarida hamda 70 dan ortiq respublika va xalqaro ilmiy anjumanlarda maqolalar chop etilishiga erishildi.
Hozirgi kunda kafedrada 10.00.01 — O‘zbek tili hamda 10.00.11 — Til nazariyasi, amaliy va kompyuter lingvistikasi ixtisosliklari bo‘yicha doktorantura faoliyat yuritmoqda. Mazkur yo‘nalishlarda 50 nafardan ortiq doktorant, tayanch doktorant va mustaqil izlanuvchilar ilmiy tadqiqot olib bormoqda.
Kafedra a’zolaridan 6 nafari — Rahimova Maftuna Odilovna, Jo‘rayeva Ramziyeva Muhammadrahimovna, Tojiboyeva Mahbuba Rahimovna, Hojiyeva Minovvarxon Akramovna, Toshxo‘jayeva Shoiraxon hamda Xrojiddinova Muattarxon xorijiy tilni bilish sertifikatiga ega.
Shuningdek, joriy o‘quv yilida O‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishining bir qator iqtidorli talabalari nomdor davlat stipendiyalari va nufuzli mukofotlar sohibiga aylandi.
Ta’lim jarayonini amaliyot bilan uyg‘unlashtirish hamda ta’lim sifatini oshirish maqsadida qator umumta’lim maktablari va o‘rta maxsus ta’lim muassasalari bilan hamkorlik aloqalari yo‘lga qo‘yilgan. 4+2 tizimidagi pedagogik amaliyotlar, metodika fanlari bo‘yicha amaliy hamda laboratoriya mashg‘ulotlari ana shu ta’lim muassasalarida muntazam tashkil etib kelinmoqda.